جاویدنام مرتضی رهنماءتوپکانلو

مرتضی رهنما توپکانلو، شهروند کُرد و ساکن مشهد بود که در زمان جان‌باختن ۳۷ سال داشت. او متأهل و پدر دو کودک بود و زندگی خود را با کار فنی می‌گذراند. شغلش نصاب آسانسور و برق‌کار و تکنسین امور فنی بود. نزدیکان او را فردی دلسوز و مسئولیت‌پذیر توصیف کرده‌اند؛ اما آنچه در روزهای ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ بیش از هر چیز بر جای مانده، تلاش مداومش برای کمک به آسیب‌دیدگان اعتراضات است. در جریان درگیری‌ها در مشهد، او فقط یک معترض نبود و به انتقال مجروحان و کسانی که در خیابان آسیب‌دیده بودند کمک می‌کرد. چندین نفر را از محل درگیری دور کرد و به خانه‌ها، پارکینگ‌ها و نقاطی منتقل کرد که مردم برای پناه دادن به مجروحان و معترضان آماده کرده بودند. شاهدان می‌گویند مرتضی حدود ۲۰ نفر، شامل مجروحان و برخی جان‌باختگان را جابه‌جا کرده است. شامگاه جمعه ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴، در خیابان امام هادی مشهد، مرتضی در تلاش بود فرد مجروحی را که بر پشت خود حمل می‌کرد، از محل دور کند. در همین هنگام، تک‌تیراندازی که بر پشت‌بام یکی از پایگاه‌های بسیج مستقر بود، به سوی او شلیک کرد. گلوله به ناحیه‌ی سر و گردن او اصابت کرد. پیکر او مدتی در خیابان باقی ماند، زیرا شدت تیراندازی اجازه‌ی نزدیک شدن به مجروحان را نمی‌داد. سپس افرادی تلاش کردند او را با یک وانت به محل امن منتقل کنند. ویدیوهای منتشرشده از لحظات پس از تیراندازی نیز فریاد و تلاش حاضران برای کمک به او را نشان می‌دهد. او را به بیمارستان طالقانی مشهد رساندند؛ بنا بر همین روایت، بیمارستان اعلام کرده بود که او پیش از رسیدن به بیمارستان جان باخته است. دو روز پس از جان‌باختنش، در ۲۱ دی‌ماه، خانواده پیکر او را در آرامستان بهشت رضای مشهد، در میان پیکرهای دیگر جان‌باختگان، شناسایی کردند. بنا بر گزارش‌های منتشرشده، به دلیل ملاحظات و فشارهای امنیتی، روند خاک‌سپاری در شرایط عادی انجام نشد و پیکر او تحت تدابیر شدید امنیتی و در محلی دور از شهر به خاک سپرده شد. مرتضی دو فرزند داشت؛ دو کودک که پس از مرگ ناگهانی پدرشان، تکیه‌گاه و سرپرست خود را از دست دادند. نزدیکان، با وجود فشارهای امنیتی، بر دادخواهی و زنده نگه داشتن نام مرتضی تأکید کرده‌اند. یکی از عزیزانش به صدای خانواده‌ در پیگیری حقیقت جان‌باختن مرتضی تبدیل شده و تأکید کرده است که مرتضی شهروندی غیرمسلح و عادی بوده و در جریان کمک به مجروحان هدف گلوله قرار گرفته است. مرضیه رهنما در سوگ برادرش نوشته است: «جوانانمان را کشتند، اما یادشان را در تاریخ حک می‌کنیم.»