Mohammad Behrouzi

سپیده‌دم آرام‌آرام بر کوه‌های زاگرس می‌نشیند. در الیگودرزِ لرستان، هنوز هوا رنگ شب را با خود دارد و نخستین پرتوهای آفتاب، راهی از میان کوه‌ها باز نکرده‌اند. شهر در سکوت صبحگاهی فرو رفته است؛ اما برای بعضی‌ها، روز خیلی زودتر از طلوع خورشید آغاز می‌شود. در همین ساعت‌های زودهنگام، جوانی از ایل بساک روزش را آغاز می‌کند؛ جوانی ۲۵ ساله به نام محمد بهروزی. از کودکی، کار بخش جدانشدنی زندگی‌اش بوده است. سختی‌ها را به جان می‌خرید تا سفره‌ی خانواده‌اش خالی نماند. چند سالی بود که در یک مغازه‌ی کوچک سیم‌پیچی موتورهای برقی کار می‌کرد، مغازه‌ای که بوی روغن و سیم سوخته، با تلاش بی‌صدای او درهم آمیخته بود. گاهی خستگی تا مغز و استخوانش نفوذ می‌کرد. او هم مثل هم‌سن‌وسالانش آرزوهایی در سر داشت، اما چرخ زندگی‌شان سخت می‌چرخید و دستشان تنگ بود. روزگار از او خواسته بود پیش از آن‌که جوانی کند تکیه‌گاه خانه باشد. هر بار که چین‌های چهره‌ی خسته‌ی مادر و سکوت سنگین و پرمعنای پدر را در برابر تنگناهای زندگی می‌دید بی‌آنکه چیزی بگوید از جا برمی‌خاست، دست‌هایش را روی سیم‌ها می‌گذاشت و دوباره ادامه می‌داد تا مبادا چراغ آن خانه کم‌فروغ شود. دردها و دلتنگی‌هایش را در صندوقچه‌ی دل مهر و موم می‌کرد و هرگز لب به گلایه نمی‌گشود. با وجود سختی‌ها، در آغاز جوانی‌اش صداقت از تمام رفتارش پیدا بود. در نگاهش حیا و آرامشی خاص موج می‌زد؛ طوری که هر کس فقط یک‌بار با او هم‌کلام می‌شد، پاکی‌اش را از یاد نمی‌برد. زمستان در دامنه‌های زاگرس و لرستان قصه‌ی برف و سکوت است. کوه‌ها در سپیدی فرو می‌روند و باد آهسته از دلتنگی‌های زمین می‌گوید. گویی زمستان اندوهی دیرینه است که در جان طبیعت ریشه دوانده است. اما دی‌ماه ۱۴۰۴ با همهٔ سال‌های پیش فرق دارد؛ تب‌وتاب اعتراضات و اعتصاب‌ها، سوز و سرمای زمستان را از یاد می‌برد. در ۱۸ دی‌ماه محمد هم‌زمان با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی همگام با بسیاری از همشهری‌های خود در الیگودرز به خیابان آمد. او همراه جمعی از مردم حرکت می‌کرد و وقتی جمعیت به خیابان پونه‌زار رسیدند، نیروهای سرکوب‌گر حکومتی مستقیم به سوی مردم آتش گشودند. همان‌جا بود که از پشت سر گلوله‌ی ساچمه‌ای پهلوی محمد را نشانه گرفت و او را نقش بر زمین کرد. هنوز درد و زخم آن لحظه بر پیکرش سنگینی می‌کرد که خشونت ادامه یافت. بنا بر گفته‌ی یکی از آشنایان، نیروهای سرکوب‌گر رژیم بر بالای سر پیکر افتاده‌اش رسیدند و این بار گلوله‌ی جنگی مستقیم بر سینه‌اش نشاندند. با فروکش کردن هیاهوی آن روز، اندوهی سنگین بر خانه سایه انداخت. جوانی که آن روز از خانه بیرون رفته بود، دیگر به خانه برنگشت. روز وداع فرا رسید و خانواده، بستگان و آشنایان گرد هم آمدند تا آخرین همراهی را با او داشته باشند. ماشین حمل پیکر با حلقه‌ای از گل‌های سفید و زرد، آرام در میان حزنِ نگاه‌های آشنا پیش آمد. تابوت آهنین بر شانه‌های مردانی قرار گرفت که داغی سهمگین بر سینه داشتند. در میان سوگواران، پدرش علی‌نقی، که قامتش زیر بار این مصیبت خم شده بود، دست بر پیشانی کشید و زانو زد؛ گویی توان ایستادن در برابر حقیقتی چنین تلخ را از دست داده بود. در آن لحظه، هیچ کلامی نمی‌توانست سنگینی داغ او را وصف کند؛ پدری که باید فرزندش را به خانه بازمی‌گرداند، اکنون برای سپردن پیکر او به خاک آمده بود. امروز پیکر محمد در آرامگاه ابدی‌اش آرمیده است. بر سنگ مزار سیاه‌رنگش، تصویر او با چوقا و کلاه خسروی در کنار نقش «بردشیر» (شیر سنگی بختیاری) و بیت شعر «شیرمردان که بمیرند جامه نباید درید» نقش بسته است. واژه‌های «جوان ناکام» و «جاویدنام» نیز بر سنگ تاریک مزارش می‌درخشند؛ دو واژه که در کنار تاریخ تولد و درگذشت او، حکایت زندگی کوتاه جوانی او را بازگو می‌کنند. ماه‌ها از آن روز گذشته، اما تقویم خانه‌ دیگر ورق نخورده است. پدر آرام نمی‌گیرد؛ داغ این جوان عزیز، نه سرد می‌شود و نه کهنه. هر گوشه از خانه را که نگاه می‌کند، محمد جلوی چشمش زنده می‌شود؛ پیوسته می‌گرید و بی‌تابی می‌کند؛ چراکه برای او، گذشت روزها به معنای فاصله گرفتن از داغ نیست. جای خالی فرزند، هر روز به شکلی تازه خود را نشان می‌دهد و خاطره‌ی او در ساده‌ترین لحظه‌ها دوباره جان می‌گیرد. محمد رفت، اما با همان استواریِ اصیلِ ایل بساک و قامتی که تا آخرین نفس خم نشد، یادش بر تارکِ صخره‌های زاگرس و خاطره‌ی این سرزمین ماندگار شد.