Jalil Doostyar Barahouie

در میان هیاهوی کودکان در گوشهٔ پارک نشسته‌ام، دیدن بازی آن‌ها و شنیدن فریادهای شادشان لذت‌بخش است. دو پسرک خردسال کنار نیمکت من ایستاده‌اند و با شور و شوق از شروع مدرسه صحبت می‌کنند. از این‌که، بزرگ شده‌اند و قرار است از چند ماه دیگر مثل خواهر و برادر بزرگ‌ترشان به مدرسه بروند، دکتر و مهندس و خلبان شوند، تا انتخاب رنگ کیف و کفش هماهنگ و خرید دفترهایی با عکس ابرقهرمانان قصه‌هایشان. اما ذهن من در میان این سرزمین رؤیایی، پر می‌کشد به سمت فیلم کوتاهی که امروز در اینستاگرام در صفحهٔ «رصد بلوچ» دیدم. پسر جوانی که مشغول کار است و با صدای دلنشین و لبخند محجوبش آوایی با گویش بلوچستان می‌خواند. پسرکی که هرگز دغدغهٔ اول مهر، کیف و کفش نو و دفتر و کتاب‌های رنگارنگ را نداشت. جوانی خوش‌سیما و برازنده که هرگز از فرصت برابر، برای فکر به آینده‌اش و انتخاب شغل مورد علاقه‌اش، برخوردار نبود. تنها فرصتی که یافت انتخاب بین شرافت، انسانیت و خودخواهی و بی‌شرافتی بود. تنها فرصت او انتخاب بین شغلی با درآمد بیشتر هرچند سخت و شغلی با درآمد کمتر بود و انتخاب جلیل دوستیار براهوییِ بلوچ، کار با‌شرافت، دور از زادگاه و خانواده بود؛ انتخاب انسانیت و بزرگ‌منشی به‌جای خودخواهی بود. نحوهٔ بزرگ شدن کودکان چه دختر و چه پسر، در استان‌های محروم کشور ایران متفاوت با بقیهٔ مناطق است. واژه‌هایی که شاید بقیهٔ کودکان تا ابتدای جوانی با آن‌ها حتی آشنا نشده‌اند را از همان دوران نوپایی می‌آموزند. مسئولیت‌پذیری و عصای دست خانواده بودن بر هر خواسته و آرزویی ارجح است. جلیل دقیقاً نمونهٔ یکی از همین فرزندان نجیب و افتخارآفرین است. او هم‌خون خدانور است (خدانور لجعی پسرعموی مادرش بوده است). گرچه هرگز درس نخواند و پشت نیمکت‌های مدرسه ننشست اما درس شرافت و انسانیت را از همان کودکی در مکتب زندگی آموخت و شاگرد پر‌افتخار این مکتب بود. او از کودکی مشغول به کار شد و اولین خواسته‌اش کمک به تأمین معیشت خانواده‌اش بود. جلیل در خانواده‌ای با سه خواهر و پنج برادر زندگی می‌کرد. سه برادر بزرگ‌تر، تشکیل خانه و خانواده داده‌اند، جلیل اما کنار پدر ماند؛ پدرش ابراهیم دوستیار براهویی دو سال آخر عمر به علت بیماری خانه‌نشین شده بود و توانایی کار کردن نداشت و جلیل سکان‌دار شد. جوان ۱۷ سالۀ بلوچ نه برای ماجراجویی های جوانی بلکه برای کار عازم میبد یزد شد و بعد از مدتی کاملاً آن‌جا سکنی گزید. او نه تنها از پدر حمایت می‌کرد بلکه چتر حمایتش بر سر برادر کوچک‌ترش نیز باز بود. برادرش یک سال قبل از وقایع دی ماه ١۴٠۴، در سانحهٔ تصادف دچار آسیب شدید در ناحیهٔ پا شد و جلیل هزینهٔ درمان او را نیز به عهده گرفت. و اما او بالاترین مدال غیرتمندی را شب ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ در کنار دیگر شیران ایران‌زمین به سینه آویخت. پایان پاییز آن سال، شروع اوج دوبارۀ فشار اقتصادی در ایران بود و این موضوع دست آویزی شد برای قیام دوباره ایرانیان. حضور مردم در تمام نقاط ایران مشاهده شد، اما این بار نقطۀ عطف اعتراضات، فراخوان شاهزاده رضا پهلوی بود. او از مردم خواست در شب‌های ١٨ و ١٩ دی ماه به خیابان بیایند و خواسته‌های خود را فریاد بزنند. پاسخ ایرانیان به فراخوان ایشان دنیا را در بهت فرو برد، سیل خروشان مردم در همۀ ایران، حتی شهرهای کوچک و کم جمعیت، پیام روشنی به حکومت جمهوری اسلامی داد. پاسخ خواستۀ به حق آنها، کاورهای مشکی با شماره‌های بی روح بودند که پیکر ایرانیان آزادی خواه را در آغوش گرفتند. بدن هایی که سهمشان گلوله های جنگی بود در زمستانی سرد. جلیل بعد از اطلاع از اعتراضات مردمی و به دنبال آن، کشتار هم‌وطنان بی‌گناهش در دی‌ماه مخصوصاً ۱۸ دی، شب ۱۹ دی‌ماه نیز به اعتراضات در میبد یزد پیوست. نیروهای حکومتی، معترضین را گلوله‌باران کردند. جلیل و چند نفر دیگر از هم‌وطنان غیورمان مورد اصابت شلیک هدفمند و مستقیم نیروهای امنیتی و نظامی رژیم سرکوب قرار گرفتند. گلوله، سینه و گلوی او را شکافت، حتی رساندن او به بیمارستان هم کمکی نکرد و در همان شب نامش بر تارک تاریخ ایران جاوید شد. وفات پدرش دقیقاً چهل روز قبل از واقعهٔ ۱۹ دی‌ماه بود و این، مصیبت را برای خانواده سنگین‌تر می‌کرد. جلیل به علت کار زیاد به مدت یک سال به زادگاهش نرفته بود، پس از چند روز پیگیری مداوم، خانواده بالاخره پیکر او را تحویل گرفتند و او پس از یک سال به خانه برگشت. جلیل در تاریخ ۲۲ دی‌ماه ۱۴۰۴ پس از برگزاری نماز بر پیکرش، در مسجد مکی، در زادگاهش و در جوار پدر آرام گرفت.