Mehran Zand

Shot directly by government forces during popular protests in Shahriyar. Shot from behind in the head area while fleeing during protests on 19 Dey. Died on the way to hospital due to severity of wounds. His body was found in Kahrizak with registration number 12600 among thousands of bodies.

مهران زند، متولد اول آبان ۱۳۷۲، اهل صباشهر شهریار بود. جوانی ۳۲ ساله که به گفته خانواده، دوستان و آشنایانش، کمتر کسی در شهر بود که او را نشناسد یا خاطره‌ای خوش از او نداشته باشد. شوخ‌طبع، خوش‌برخورد و دست‌به‌خیر بود. هرجا می‌دید کسی به کمک نیاز دارد، تا جایی که از دستش برمی‌آمد دریغ نمی‌کرد. نزدیکانش می‌گویند مهران به سختی می‌توانست به کسی «نه» بگوید و همین روحیه باعث شده بود در میان اطرافیانش محبوبیت ویژه‌ای داشته باشد. مهران لیسانس حسابداری داشت و همراه یکی از دوستانش در زمینه خریدوفروش تلفن‌همراه و املاک فعالیت داشت و به‌واسطه اخلاق اجتماعی و خوش‌رویی‌اش، افراد زیادی او را می‌شناختند. او به ورزش، به‌ویژه فوتسال، علاقه داشت و از هواداران تیم استقلال بود. عکس‌ها و یادگارهایی که از او باقی مانده، جوانی را نشان می‌دهد که زندگی را دوست داشت، اهل سفر بود و از بودن در کنار خانواده و دوستانش لذت می‌برد. شامگاه ۱۹ دی‌ ۱۴۰۴، مهران همراه دو نفر از دوستانش در خیابان‌های شهریار حضور داشت. بنا بر روایت‌های موجود، آن‌ها از پشت هدف شلیک مستقیم نیروهای حکومتی قرار گرفتند. دو گلوله به مهران اصابت کرد و او در حالی که غرق در خون بود، توسط دوستانش به بیمارستان امام خمینی شهریار منتقل شد. دوستانش بلافاصله با خانواده تماس گرفتند و خبر دادند که مهران به شدت مجروح شده است. وقتی خانواده به بیمارستان رسیدند، اجازه ملاقات با او را پیدا نکردند. پزشکان از خون‌ریزی شدید سخن می‌گفتند و ساعاتی بعد یکی از آن‌ها به برادر مهران اطلاع داد که او دچار مرگ مغزی شده است. خانواده، در میان شوک و ناباوری، تصمیم گرفتند قلب مهران را برای نجات جان فرد دیگری اهدا کنند؛ تصمیمی که می‌توانست آخرین نشانه انسان‌دوستی او باشد. اما به گفته منابع مطلع، نیروهای امنیتی به کادر درمان اعلام کرده بودند که اجازه انجام این کار را ندارند. براساس گزارش پزشکی قانونی، یکی از گلوله‌ها پس از عبور از سمت گوش چپ، به بافت مغز آسیب رسانده و موجب مرگ مغزی مهران شده بود. با این حال، در گواهی فوت صادرشده برای او، علت مرگ تنها «اصابت جسم پرتابه‌ای سخت به بدن» عنوان شد. اما مصیبت خانواده مهران با مرگ او پایان نیافت. شامگاه ۲۰ دی‌ماه، پیکرش به سردخانه کهریزک منتقل شد. صبح روز بعد خانواده برای پیدا کردن او راهی کهریزک شدند. ساعت‌ها مقابل مانیتوری کوچک نشستند؛ مانیتوری که تصاویر جان‌باختگان را نمایش می‌داد و خانواده‌ها باید در میان آن تصاویر، عزیزان خود را شناسایی می‌کردند. روز نخست هیچ نشانی از مهران پیدا نشد. صبح روز بعد دوباره همین انتظار دردناک تکرار شد تا سرانجام تصویر او روی مانیتور ظاهر شد. خانواده مهران او را شناسایی کردند همراه با شماره‌ای که بر پیکرش ثبت شده بود؛ شماره ۱۲۷۳۱. با وجود شناسایی، جست‌وجوی پیکر مهران همچنان ادامه داشت. خانواده ساعت‌ها میان سردخانه‌ها و سالن‌های مختلف سرگردان بودند و هربار پاسخ متفاوتی می‌شنیدند. از بهشت زهرا تا سالن عروجیان و سردخانه‌های مختلف را جست‌وجو کردند، اما اثری از او نبود. سرانجام، پس از ساعت‌ها پیگیری و خواهش، مشخص شد به دلیل کمبود جا، پیکر مهران را به سردخانه زنان منتقل کرده‌اند. وقتی خانواده سرانجام او را پیدا کردند، بر پیکرش افتادند و در گوشه‌ای به سوگ نشستند. اما حتی در آن لحظات نیز فرصتی برای وداع آرام نداشتند. مأموران از آن‌ها می‌خواستند هرچه سریع‌تر پیکر را منتقل کنند. در آن روزها چندین پیکر را هم‌زمان در آمبولانس‌ها جابه‌جا می‌کردند و خانواده مهران نیز پس از ساعت‌ها تلاش توانستند پیکر او را برای خاک‌سپاری به شهریار منتقل کنند. روز ۲۴ دی‌ ۱۴۰۴، صباشهر شاهد مراسمی کم‌نظیر بود. با وجود فشارهای امنیتی و توصیه به برگزاری مراسمی بی‌سر و صدا، هزاران نفر برای بدرقه مهران به مراسم خاک‌سپاری او آمدند. به گفته شاهدان، جمعیتی حدود سه تا چهار هزار نفر در این مراسم حضور داشتند؛ حضوری که نشان می‌داد مهران تا چه اندازه در میان مردم محبوب و شناخته‌شده بوده است. پس از مراسم تعدادی از دوستان او بازداشت شدند و چند روز بعد با وثیقه آزاد شدند. پس از آن، فشارها بر خانواده ادامه یافت. مأموران بارها تلاش کردند خانواده را وادار کنند روایت رسمی حکومت را بپذیرند و مهران را «شهید» معرفی کنند، اما مادر مهران این درخواست را نپذیرفت و کسانی را که برای این منظور به خانه‌اش آمده بودند، از خانه بیرون کرد. برای مراسم چهلم نیز محدودیت‌های فراوانی اعمال شد و به خانواده گفته شد تنها بستگان نزدیک اجازه حضور بر مزار او را دارند. نبودن مهران، به‌ویژه برای برادرش، زخمی عمیق و ماندگار بر جا گذاشت. نزدیکان خانواده می‌گویند رابطه این دو برادر مثال‌زدنی بود؛ رابطه‌ای فراتر از برادری، شبیه دو دوست و همراه همیشگی. به گفته یک منبع آگاه، زندگی برادر مهران بیش از هر کس دیگری تحت تأثیر این فقدان قرار گرفته است. او با نبودن مهران کنار نیامده و هنوز از دل‌تنگی و اندوهی سخن می‌گوید که با گذشت زمان نیز آرام نشده است. مهران زند تنها یک نام در فهرست جان‌باختگان اعتراضات نبود. او فرزند یک خانواده، برادر، دوست و تکیه‌گاه بسیاری از اطرافیانش بود؛ جوانی که زندگی را دوست داشت، برای دیگران وقت می‌گذاشت و در میان مردم زندگی می‌کرد. با رفتن او، تنها یک زندگی خاموش نشد؛ بخشی از زندگی کسانی که دوستش داشتند نیز برای همیشه تغییر کرد.