Akbar Mohammadi Dehnavi

Arrested during the Dey 1404 protests; died in prison after months of suffering due to infection and denial of medical care. He was a teacher who resigned rather than change his teaching methods per government demands, and later worked as a traditional and modern Iranian tile artist.

اکبر محمدی دهنوی، متولد ۱۴ شهریور ۱۳۶۴، مردی ۴۰ ساله و ساکن محله‌ی دهنو اصفهان بود. او متأهل بود و بخش بزرگی از زندگی‌اش میان کتاب، کلاس درس و دنیای نقش و رنگ کاشی‌ها گذشت؛ گویی زندگی‌اش در پیوند میان آموختن، آموزش دادن و هنر معنا پیدا کرده بود. او معلم تاریخ بود؛ تاریخ برای او حقیقتی بود که باید درست روایت می‌شد؛ بدون حذف، بدون تحریف و بدون آنکه کسی بتواند واقعیت را مطابق میل خود تغییر دهد. در سال‌های پس از جنبش «زن، زندگی، آزادی»، اکبر بارها احضار شد. از او خواسته بودند شیوه‌ی تدریسش را تغییر دهد؛ اما او نپذیرفت. سرانجام، برای ادامه دادن زندگی و کار، از معلمی کناره گرفت و به هنر دیگری که در آن مهارت داشت روی آورد: کاشی‌کاری سنتی و مدرن. شاید کمتر کسی می‌توانست پیوند میان یک معلم تاریخ و یک استادکار کاشی را بهتر از خود اکبر توضیح دهد؛ اما در هر دو کار، چیزی مشترک وجود داشت: ساختن و نگه داشتن چیزی برای ماندن. در کلاس، با کلمات و روایت‌ها با گذشته سروکار داشت و در کارگاه، با دست‌هایش نقش و طرح می‌ساخت. یکی را با واژه‌ها و دیگری را با خاک و رنگ و هنر شکل می‌داد. اکبر از پیگیران اخبار اعتراضات و منتشرکنندگان تصاویر جان‌باختگان محله‌ی دهنو بود و وجدان بیدار او اجازه نمی‌داد نام و تصویر آدم‌هایی که از دست رفته بودند به فراموشی سپرده شود؛ اما روزی رسید که خود او تبدیل به بخشی از همان روایت شد. اکبر در محله‌ی دهنو اصفهان مشاجره‌ای با عوامل بسیج و وابستگان به جمهوری اسلامی داشت و به‌دنبال آن در تاریخ ۳ اردیبهشت ۱۴۰۵، همراه با برادرش بازداشت شد. پس از انتقال به زندان دستگرد اصفهان، در تماس با خانواده از بیماری و دسترسی نداشتن به درمان و دارو گفت. وضعیت جسمی‌اش به‌تدریج وخیم‌تر شد و سرانجام به بیمارستان الزهرا منتقل شد. عزیزان او شاید در آن روزها امیدوار بودند که بیمارستان بتواند اکبر را دوباره به خانه برگرداند؛ به محله‌ی دهنو، به خانواده، به همان زندگی‌ای که ناگهان متوقف شده بود. اما این امید دوام نیاورد. ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۵، اکبر محمدی درگذشت. علت مرگ او عفونت شدید ریه عنوان شده است. او سال‌ها معلم تاریخ بود و در کلاس برای شاگردانش از تاریخ و حقیقت سخن می‌گفت. دو روز بعد، در ۲۸ اردیبهشت، پیکر اکبر محمدی به خاک سپرده شد. با وجود فشارها و تهدیدهای امنیتی، شمار زیادی از اهالی دهنو خود را به مراسم رساندند. خانواده‌ی اکبر نیز تحت فشار قرار گرفتند و از آنان تعهداتی گرفته شد؛ از جمله درباره‌ی محل دفن فرزندشان. علی‌رغم اینکه او وصیت کرده بود در کنار جاویدنامان انقلاب ملی ایران آرام بگیرد، مقامات حکومت جمهوری اسلامی با این موضوع موافقت نکردند. همچنین مأموران بارها به خانه‌ی اکبر محمدی مراجعه کرده و برخی وسایل او را با خود برده‌اند. اما شاید بخشی از نگاه اکبر به آنچه بر مردم و خانواده‌های جان‌باختگان می‌گذشت، در فایل صوتی‌ای که پس از جنایت‌های دی‌ماه ضبط کرده بود، به‌خوبی دیده می‌شود: «من خودم حسم اینه که چرا ما لایق نبودیم جای این سه تا هم‌محلی‌مون باشیم که توی اون دو سه شب جونشون رو از دست دادن. به نظرم اگه این‌جوری آدم بگه قشنگ‌تره که چرا ما لایق نبودیم جای اونها باشیم، جای خانواده‌ی اونها باشیم. برای مملکتمون، برای کشورمون. اما این‌جور که بیاییم بگیم ما ریختیم بیرون، معطل بودیم تا یکی بیاد حکومت رو برامون عوض کنه، اون‌طوری خون بچه‌های مردم ارزشش میاد پایین. این خانواده‌ها، زن و بچه‌هاشون، مادر و پدرشون و برادرشون را از دست دادن؛ اما هنوز هم به اونا افتخار می‌کنن و سرشون را بالا نگه داشتن.» چهل روز بعد، نام اکبر دوباره در دهنو طنین‌انداز شد. خانواده، دوستان و مردم محله گرد هم آمدند تا یاد مردی را زنده نگه دارند که زندگی‌اش را میان آموزش، هنر و عشق به مردمش سپری کرده بود. در این مراسم همچنین با اجرای سیصد گل سرخ و یک گل نصرانی، مردم به راه عشق، حقیقت و مبارزه‌ای که اکبر عزیز آگاهانه انتخاب کرده بود، ادای احترام کردند.