Mohammad Ali Salimi

پدر روی صندلی نشسته بود؛ با کت‌وشلوار و کروات، شبیه به همیشه. آراسته، باوقار و با دیسیپلین خاص خودش. سخاوت سلیمی، مردی از دراویش گنابادی و زندانیان سیاسی سابق، حالا در میانه‌ی یک معامله‌ی هولناک امنیتی، بر سر آرمان فرزندش ایستادگی می‌کرد. فرزند او، محمدعلی سلیمی، مردی چهل و سه ساله و اهل اردبیل بود؛ جوانی که برای کار و اشتغال راهی پایتخت شده بود. او در خانواده‌ای اندیشمند پرورش یافته بود؛ جایی که پایداری بر عقیده، همواره هزینه‌های سنگینی داشت. در شامگاه روز پنجشنبه، هجدهم دی‌ماه سال هزار و چهارصد و چهار، خیابان‌های تهران در پی فراخوان شاهزاده رضا پهلوی دستخوش تجمعات و اعتراضات گسترده شد. محمدعلی نیز دقیقاً در همان شب هجدهم دی‌ماه، در میان جمعیت حضور داشت. اما با آغاز برخوردها و شلیک نیروهای امنیتی، ناگهان ارتباط او قطع شد. تلفن همراهش خاموش گردید و نامش در سیاهه‌ی طولانی مفقودشدگان آن شب تاریک ثبت شد. روزهای نخست در تعلیق و بی‌خبری محض گذشت. بستگانش به کلانتری‌ها، بازداشتگاه‌های موقت و بیمارستان‌های مختلف مراجعه کردند، اما هیچ رد و نشانی از او نیافتند. تا اینکه زنگ تلفن خواهر محمدعلی به صدا درآمد و تماسی از شماره‌ای ناشناس دریافت کرد؛ خطی بی‌نام‌ونشان، صدایی رسمی و بی‌روح از آن سوی خط، بدون معرفی خود، اعلام کرد که برادرش در جریان تجمعات همان شب هجدهم دی‌ماه جان خود را از دست داده است و خانواده باید برای تحویل گرفتن پیکر اقدام کند. اما این تماس، بدون ذکر محل نگهداری پیکر، به یک‌باره قطع شد. شنیدن این خبر، سخاوت سلیمی را راهی تهران کرد. کار پدر این شد که روزهای متوالی به پزشکی قانونی کهریزک، بازداشتگاه‌های مختلف و دفاتر اداری آرامستان‌های بزرگ مراجعه کند تا شاید نام فرزندش را در سیستم‌های اداری بیابد. اما مراجع مسئول، به محض اینکه متوجه هویت پدر و پیشینه‌ی او شدند، رویکرد خود را تغییر دادند. دستگاه‌های امنیتی در پیگیری‌های بعدی، اصل برقراری آن تماس تلفنی اولیه را به‌کلی کتمان کردند و مدعی شدند هیچ گزارشی از جان‌باختن یا بازداشت محمدعلی در دست نیست. به این ترتیب، نام او در پیچ‌وخم‌های اداری پایتخت ناپدید شد و پرونده‌اش در ردیف ناپدیدسازی‌های قهری قرار گرفت. ماه‌ها گذشت و پیگیری‌ها ادامه داشت، تا اینکه در یک مواجهه‌ی غیررسمی، ورق جدیدی رو شد. مأموران به سخاوت سلیمی اعلام کردند که از محل دقیق دفن فرزندش مطلع هستند، اما اعلام این حقیقت را مشروط کردند؛ شرط آن‌ها این بود که او از مواضع عقیدتیِ گذشته، سوابق دراویش گنابادی و فراخوان تجمع و مخالفت، اعلام بیزاری کند تا محل مزار فرزندش را نشانش دهند. سخاوت سلیمی با همان صلابت همیشگی، در برابر این پیشنهاد شفاهی ایستاد و از پذیرش این درخواست خودداری کرد. او با انتشار ویدیویی، دادخواهی خود را علنی کرد و اعلام کرد که پسرش بر اساس باور خود قدم برداشته و نهادهای مسئول باید طبق روال قانونی پاسخگوی وضعیت او باشند. او تأکید کرد که با گروگان گرفتن پیکر فرزند، اراده‌ی این خانواده‌ شکسته نخواهد شد. با این امتناع، فرآیند پاسخگویی اداری به‌طور کامل قفل شد. محمدعلی سلیمی پس از ناپدیدشدن در روز هجدهم دی‌ماه، همچنان در شمار ناپدیدشدگان قهری ماند؛ پیکرش به خانواده بازنگشت و محل دقیق مزارش به عنوان یک راز امنیتی مکتوم باقی ماند تا این روایت، به عنوان بخشی از گزارش‌های مستند بین‌المللی ثبت شود.