Mazyar Norouzi Esfehani

بنا بر اطلاعات رسیده به ایران‌اینترنشنال، مازیار نوروزی، ورزشکار و فعال مدنی، روز پنجشنبه ۱۸ دی‌ماه در جریان اعتراضات سراسری در گرگان با شلیک مأموران حکومتی کشته شد. نزدیکان او می‌گویند مازیار جوانی پرنشاط، اجتماعی و فعال بود که سال‌ها در زمینهٔ آموزش شنا فعالیت می‌کرد و در جامعهٔ ورزشی گرگان چهره‌ای شناخته‌شده به شمار می‌رفت. او تحصیل‌کردهٔ مقطع کارشناسی ارشد رشتهٔ صنایع چوب و کاغذ بود و دوستانش می‌گویند در کنار کار و فعالیت اجتماعی، در تلاش برای تشکیل خانواده و ساختن آیندهٔ شخصی خود بود. مازیار نوروزی، ۳۶ ساله و اهل گرگان، هیچ سابقه‌ای از رفتار خشونت‌آمیز یا فعالیت مسلحانه نداشت و زندگی‌اش حول محور ورزش، آموزش و فعالیت‌های مدنی می‌گذشت. در روز ۱۸ دی، او در خیابان ۵ آذر گرگان حضور داشت؛ جایی که تجمع اعتراضی شکل گرفته بود. در جریان این تجمع، او با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی هدف قرار گرفت. شاهدان محلی گفته‌اند که شلیک در شرایطی انجام شد که هیچ نشانه‌ای از تهدید فوری علیه مأموران وجود نداشت. مازیار پس از اصابت گلوله به بیمارستان حکیم جرجانی منتقل شد، اما ساعاتی بعد، در بامداد ۱۹ دی، جان خود را از دست داد. پس از مرگ او، خانواده‌اش با فشارهایی از سوی نهادهای امنیتی مواجه شدند. به آنان گفته شد دربارهٔ نحوهٔ کشته‌شدن مازیار با رسانه‌ها گفت‌وگو نکنند و روایت رسمی را بپذیرند. همچنین از خانواده خواسته شده بود که مازیار را «شهید» معرفی کنند و از برگزاری مراسم چهلم خودداری شود. این نوع فشارها در بسیاری از پرونده‌های مشابه گزارش شده و با الگوهای شناخته‌شدهٔ نقض حقوق بشر هم‌خوانی دارد؛ از جمله تلاش برای تحمیل روایت حکومتی، محدود کردن آزادی بیان خانواده و جلوگیری از سوگواری آزادانه. مازیار نوروزی نه یک چهرهٔ سیاسی، بلکه یک شهروند عادی، مربی ورزشی و جوانی در مسیر ساختن آیندهٔ شخصی خود بود. مرگ او و رفتار نهادهای امنیتی پس از آن، نمونه‌ای از مواردی است که ضرورت مستندسازی، شفاف‌سازی و پیگیری حقوقی را برجسته می‌کند. روایت‌های موجود نشان می‌دهد که خانوادهٔ او، مانند بسیاری از خانواده‌های دیگر، با تلاش‌هایی برای پنهان‌کردن حقیقت و محدود کردن حق سوگواری مواجه شده‌اند؛ مسائلی که در چارچوب حقوق بشر نیازمند توجه، بررسی و پاسخ‌گویی است.