Mahsa Dezfulian Kremanshahi

مهسا دزفولیان کرمانشاهی، دندان‌پزشک ۳۹ ساله اهل کرمانشاه و ساکن تهران، یکی از جان‌باختگان اعتراضات ۱۹ دی‌ ۱۴۰۴ در فردیس کرج است. بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی نهادهای حقوق بشری و منابع نزدیک به خانواده، او در جریان اعتراضات آن روز با شلیک مستقیم گلوله جنگی نیروهای حکومتی هدف قرار گرفت و جان خود را از دست داد. مهسا دزفولیان در تهران و در محدوده ستارخان به حرفه دندان‌پزشکی مشغول بود. منابع متعدد، از جمله بیماران و آشنایان او، وی را پزشکی خوش‌نام و مورد احترام توصیف کرده‌اند که بخشی از فعالیت حرفه‌ای خود را به درمان رایگان یا کم‌هزینه افراد کم‌بضاعت اختصاص می‌داد. به گفته نزدیکانش، او از نظر مالی و حرفه‌ای به ثبات رسیده بود و زندگی آرام و موفقی داشت. براساس روایت یکی از بستگان، مهسا روز ۱۸ دی‌ماه برای دیدار مادرشوهر خود، که عمه‌اش نیز بود، به فردیس کرج رفت. روز بعد، هم‌زمان با شکل‌گیری تجمعات اعتراضی در این شهر، همراه گروهی از شهروندان در خیابان حضور داشت. شاهدان گفته‌اند که اطرافیانش از او خواسته بودند محل را ترک کند، اما او از آنان خواست تنها چند دقیقه دیگر بمانند. لحظاتی بعد، ناگهان بر زمین افتاد. همراهانش در ابتدا تصور کردند که بی‌هوش شده است، اما با مشاهده خون متوجه شدند که هدف گلوله قرار گرفته است. او بلافاصله به یکی از بیمارستان‌های کرج منتقل شد، اما تلاش‌ها برای نجات جانش بی‌نتیجه ماند. پس از اعلام مرگ، همراهان و اعضای خانواده با نگرانی از مصادره یا انتقال پیکر توسط نیروهای امنیتی، براساس توصیه برخی از کارکنان درمانی، پیکر او را از مسیر پشتی بیمارستان خارج کردند و به منزل یکی از بستگان منتقل نمودند. براساس گزارش سازمان حقوق بشر ایران، خانواده برای جلوگیری از ربوده‌شدن پیکر، یک شب آن را در خانه نگه داشتند. این وضعیت فشار روحی شدیدی بر اعضای خانواده وارد کرد و مادر مهسا نیز در پی این رخداد دچار عارضه قلبی شد و به بیمارستان انتقال یافت. صبح روز بعد، خانواده ناچار شدند برای دریافت مجوز دفن و گواهی فوت، با انتقال پیکر به پزشکی قانونی کهریزک موافقت کنند. یکی از بستگان مهسا روایت کرده است که خانواده پس از مشاهده شمار زیادی از تصاویر جان‌باختگان بر روی مانیتورهای پزشکی قانونی، موفق به شناسایی پیکر او شدند. به گفته این منبع، خانواده‌های متعددی نیز در همان محل در انتظار یافتن نشانی از عزیزان خود بودند. خانواده همچنین قصد داشتند پیکر او را در آرامستانی در منطقه فرحزاد تهران به خاک بسپارند، اما به گفته نزدیکان، پس از مشخص شدن علت مرگ و کشته‌شدن او با اصابت گلوله، مسئولان آن آرامستان از پذیرش پیکر خودداری کردند. در نهایت، مراسم خاک‌سپاری در بهشت زهرا و تحت تدابیر شدید امنیتی برگزار شد. گزارش‌ها از حضور گسترده نیروهای لباس‌شخصی و نظارت امنیتی بر مراسم حکایت دارند. درباره نحوه کشته‌شدن مهسا دزفولیان، برخی منابع حقوق بشری از شلیک مستقیم گلوله جنگی سخن گفته‌اند و ایران‌وایر نیز به نقل از منابع خود گزارش کرده است که تیراندازی با سلاح کلاشنیکف انجام شده است. با این حال، جزئیات دقیق‌تر درباره هویت عامل شلیک یا شرایط کامل صحنه همچنان به‌طور مستقل و رسمی روشن نشده است. زندگی مهسا دزفولیان پیش از کشته‌شدن نیز با دشواری‌های جدی همراه بود. نزدیکان او گفته‌اند که در سال ۱۳۸۶ در یک سانحه رانندگی شدید در محور همدان به‌شدت مجروح شد و چندین عمل جراحی سنگین بر روی صورت و چشم خود را پشت سر گذاشت. با وجود این آسیب‌ها، تحصیل و فعالیت حرفه‌ای خود را ادامه داد و توانست زندگی شخصی و شغلی خود را بازسازی کند. پرونده مهسا دزفولیان کرمانشاهی از چند جهت دارای اهمیت حقوق بشری است: استفاده از سلاح جنگی علیه معترضان، مداخله نهادهای امنیتی در روند تحویل و دفن پیکر، فشار بر خانواده در روزهای پس از کشته‌شدن، و همچنین محدودیت‌های اعمال‌شده بر برگزاری مراسم خاک‌سپاری. این موارد در کنار روایت‌های متعدد شاهدان و بستگان، نام او را در شمار جان‌باختگان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ قرار داده است؛ اعتراضاتی که ده‌ها شهروند در شهرهای مختلف ایران در جریان آن کشته شدند.