Mohammad Javad Faraji

محمدجواد فرجی، جوانی ۳۴ ساله، باریستا و متخصص تعمیر اسپرسوساز، از همان نسل آرام و پرتلاشی بود که آینده‌اش را با دقت و امید می‌ساخت. نامزد کرده بود، برای مهاجرت برنامه‌ریزی می‌کرد، و با نامزدش تصمیم گرفته بودن هزینهٔ مراسم عروسی را صرف ساختن زندگی تازه‌ای در جایی امن‌تر کنند. آینده برایشان روشن بود؛ آینده‌ای که قرار بود در ماه‌های پیش رو آغاز شود. اما در روزهای پرالتهاب دی‌ماه، وقتی اعتراضات مسالمت‌آمیز در شهرهای مختلف شکل گرفت، محمدجواد هم مانند هزاران هم‌وطن دیگر که از اقصی نقاط ایران برای تغییر و آزادی‌خواهی به فراخوان شاهزاده رضا پهلوی آری گفتند، پنج‌شنبهٔ ۱۸ دی‌ماه، در تجمع مسالمت‌آمیز پرند شرکت کرد؛ تجمعی که مانند بسیاری از شهرهای دیگر با شعارهای آرام و بدون خشونت آغاز شد. اما با ورود نیروهای امنیتی، شلیک گاز اشک‌آور و تیراندازی، فضا به آشوب و ترس کشیده شد. اینترنت و تلفن‌ها قطع شد و ارتباط محمدجواد با خانواده‌اش از همان لحظه از بین رفت. به روایت شاهدان عینی، محمدجواد در حال کمک به زخمی‌ها بود که گلولهٔ جنگی مستقیم به قلبش اصابت کرد؛ گلوله‌ای که به گفتهٔ شاهدان، از سوی تک‌تیراندازی مستقر بر پشت‌بام سپاه پرند (سپاه ناحیه مقاومت بسیج حیدرکرار در محدوده فاز ۲) شلیک شده بود. این بخش از روایت، مطابق اصول حقوق بشر، مصداق نقض حق حیات و استفادهٔ نامتناسب از قوهٔ قهریه است؛ مواردی که در اسناد بین‌المللی به‌صراحت ممنوع شده‌اند. پیکر او همان شب توسط نیروهای امنیتی منتقل شد. روز بعد، حوالی ظهر، خانواده‌اش توانستند پیکر را در کهریزک پیدا کنند. دوستانش می‌گویند مقام‌های حکومتی برای تحویل پیکر، از خانواده خواسته بودند محمدجواد را «بسیجی» معرفی کنند. پدرش ــ که بازنشستهٔ یکی از نهادهای نظامی بود ــ برای آن‌که بتواند پیکر فرزندش را تحویل بگیرد، این شرط را پذیرفت. این بخش از روایت، مطابق معیارهای حقوق بشر، مصداق اجبار و فشار بر خانوادهٔ قربانی است؛ رفتاری که در اسناد بین‌المللی ممنوع و ناقض کرامت انسانی است. نامزد محمدجواد اما سکوت نکرد. صفحه‌ای در اینستاگرام ساخت، تصاویر و ویدئوهایی را منتشر کرد، و نشان داد که روایت رسمی با واقعیت زندگی و شخصیت محمدجواد هم‌خوانی ندارد. تصاویر اعلامیهٔ ترحیم با لباس نیروی انتظامی نیز به گفتهٔ نزدیکان، نشانه‌هایی از ویرایش و دستکاری داشت. با وجود فشارها، روایت محمدجواد از میان مردم و شاهدان زنده ماند. او جوانی بود که برای آینده‌اش برنامه داشت، برای زندگی مشترک آماده می‌شد، و در روز حادثه تنها برای کمک به زخمی‌ها قدم جلو گذاشت. مرگ او، مانند بسیاری دیگر، یادآور این حقیقت است که حق اعتراض مسالمت‌آمیز و حق امنیت جانی از بنیادی‌ترین حقوق بشرند؛ حقوقی که هیچ حکومتی نباید آن‌ها را نقض کند.