Nahayat Rahimi Dashti

هجدهم دی، میدان کاخ گرگان. شبی که برای بسیاری تنها یک تاریخ است، برای خانواده‌ای به مرز میان «قبل» و «بعد» تبدیل شد. نهایت رحیمی دشتی، ۳۷ ساله، با شلیک گلوله به گردن کشته شد. روایت‌ها می‌گویند تیر از پشت به او اصابت کرد. همان‌جا، در خیابان، سرنوشت عوض شد؛ برای او، برای خانواده‌اش، برای مادری که دیگر هیچ دی‌ماهی برایش عادی نخواهد بود. نامش در فهرست جان‌باختگان اعتراضات ثبت شد اما برای مادرش، او فقط یک نام در میان اسامی نبود. او دخترش بود. در مراسم چهلم، میان جمعیتی که برای یادش گرد آمده بودند، مادر ایستاد؛ صدایی که از سوگ می‌لرزید اما از یقین خالی نبود. گفت: «بچه‌ام رهگذر نبود، مبارز بود! برای وطنش رفت!» این جمله فقط دفاع از یک فرزند نبود؛ اعلام هویت بود. پاسخی به هر روایتی که بخواهد او را «تصادفی» یا «اتفاقی» معرفی کند. مادر از سال‌های گذشته گفت؛ از خانواده‌ای که ماه محرم علم برمی‌داشتند و در کوچه‌ها می‌گرداندند. از اشک‌هایی که برای مظلومیت می‌ریختند. بعد مکث کرد؛ انگار تاریخ برایش جابه‌جا شده بود. «از این به بعد تاسوعا و عاشورای ما؟ ۱۸ دی، ۱۹ دی.» و بعد، جمله‌ای که سکوت سنگینی بر مراسم انداخت: «عمری گفتید علی را از پشت زدند… بچه‌ی من را هم از پشت زدید. یزیدِ دوران، الان شما هستید.» برای او، عاشورا دیگر روایت کتاب‌ها نبود. از تاریخ فاصله نگرفته بود؛ به میدان کاخ گرگان رسیده بود. برای مادری که باور دارد فرزندش از پشت هدف قرار گرفته، مفاهیم سال‌ها شنیده‌شده ناگهان شخصی شده‌اند. از زندگی خصوصی نهایت روایت‌های زیادی منتشر نشده؛ نه چهره‌ای سیاسی شناخته‌شده بود و نه فعال رسانه‌ای اما همان‌قدر که نامش کمتر شنیده شده، صدای مادرش بلندتر مانده است. صدایی که در چهلم فرزندش گفت: «این راه ادامه دارد.» ۱۸دی برای خانواده‌ای تبدیل شد به روزی که هر سال بازخواهد گشت. نه با علم و نوحه، که با یاد جوانی ۳۷ ساله که به گفته مادرش «برای وطنش رفت». تن‌ها می‌افتند اما بعضی تاریخ‌ها، بعضی صداها و بعضی جمله‌ها دیگر از حافظه پاک نمی‌شوند.