تیم TIM · · به‌روزرسانی: ۶ آبان ۱۴۰۵ · ۶ دقیقه مطالعه
در این مقاله
- خانواده یک انسان را می‌شناسد، نه فقط پرونده‌اش را
- اصلاح اطلاعات
- عکس‌ها و خاطرات
- خانواده می‌تواند بخواهد چیزی پنهان شود
- لازم نیست هویت واقعی‌تان را اعلام کنید
- یک عکس می‌تواند بیشتر از چیزی که فکر می‌کنیم اطلاعات داشته باشد
- حریم خصوصی قبل از فرم ارسال شروع می‌شود
- از خانواده نمی‌خواهیم سوگش را جلوی همه ثابت کند
- چرا این موضوع برای چنین آرشیوی مهم است؟
- آرشیو برای حقیقت است؛ اما انسان متعلق به آرشیو نیست
«کشتار دی ۱۴۰۴» برای حفظ اسناد ساخته شده؛ نام‌ها، عکس‌ها، تاریخ‌ها، شهرها، منابع و پرونده کسانی که در سرکوب اعتراضات دی جان باختند.
اما حفظ اسناد یک مسئولیت دیگر هم با خودش می‌آورد.
آدم‌های این آرشیو ردیف‌های یک جدول نیستند.
آن‌ها فرزند، پدر، مادر، خواهر، برادر، همسر، دوست یا همکار کسی بوده‌اند.
خانواده‌هایشان ممکن است چیزهایی بدانند که در هیچ فهرستی ثبت نشده. شاید عکسی داشته باشند که هیچ‌وقت منتشر نشده. شاید بدانند املای یک نام اشتباه است، شهر اشتباه ثبت شده یا تاریخی که در منابع آمده دقیق نیست.
و گاهی هم ممکن است اصلاً نخواهند بخشی از اطلاعات منتشر شود.
به همین دلیل، خانواده‌ها در این آرشیو فقط «یک منبع دیگر» نیستند.
جایگاه آن‌ها متفاوت است.
خانواده یک انسان را می‌شناسد، نه فقط پرونده‌اش را
گزارش‌های حقوق‌بشری برای این پروژه حیاتی‌اند.
همین‌طور گزارش رسانه‌ها، عکس‌ها، ویدیوها، شهادت شاهدان و دیگر منابع مستند.
اما هیچ‌کدام جای کسانی را که واقعاً آن فرد را می‌شناختند نمی‌گیرد.
یک فهرست شاید فقط یک اسم و یک شهر به ما بدهد.
اما خانواده می‌تواند بگوید اسم دقیقاً چطور نوشته می‌شد، عزیزشان کجا بزرگ شده، چه می‌خوانده، چه چیزهایی دوست داشته، کدام عکس واقعاً شبیه اوست — یا حتی اینکه عکسی که ما داریم اصلاً متعلق به او نیست.
این تفاوت مهم است.
هدف آرشیو حفظ هویت آدم‌هاست، نه تصاحب آن.
اصلاح اطلاعات
خانواده‌ها می‌توانند اطلاعات یک پرونده را اصلاح یا تکمیل کنند.
ممکن است نام اشتباه نوشته شده باشد.
سن درست نباشد.
شهر اشتباه باشد.
تاریخ نیاز به اصلاح داشته باشد.
شاید گزارش خبری یا اعلامیه‌ای وجود داشته باشد که ما هنوز ندیده‌ایم.
یا خانواده بخواهد چند خط درباره خود آن فرد اضافه کند.
هیچ تغییری خودکار منتشر نمی‌شود.
یکی از اعضای تیم اطلاعات را می‌خواند و بررسی می‌کند و بعد، در صورت تأیید، پرونده عمومی اصلاح می‌شود.
هدف ساده است:
اصلاح آرشیو باید آسان باشد، اما تغییر مخرب یا عمدی اطلاعات نباید آسان باشد.
عکس‌ها و خاطرات
یک اسم به ما می‌گوید کسی وجود داشته.
یک عکس یادآوری می‌کند که او زندگی کرده.
خانواده‌ها می‌توانند عکس‌هایی را که با انتشارشان راحت هستند برای آرشیو بفرستند و اگر بخواهند، خاطره یا اطلاعاتی درباره عزیزشان اضافه کنند.
اما اجازه مهم است.
چیزی که خصوصی برای ما فرستاده می‌شود، خودبه‌خود به این معنی نیست که اجازه انتشار عمومی آن را داریم.
یک خانواده باید بتواند به حفظ داستان عزیزش کمک کند، بدون اینکه کنترل هر چیزی را که برای ما می‌فرستد از دست بدهد.
خانواده می‌تواند بخواهد چیزی پنهان شود
حفظ کردن همیشه به معنی منتشر کردن نیست.
ممکن است خانواده دیگر نخواهد یک عکس روی سایت باشد.
ممکن است یک جزئیات شخصی برای فردی که هنوز زنده است خطر ایجاد کند.
ممکن است اطلاعاتی اشتباه، آزاردهنده یا اساساً چیزی باشد که نباید عمومی می‌شده.
به همین دلیل خانواده می‌تواند درخواست کند یک عکس، یک بخش از اطلاعات یا حتی کل پرونده پنهان شود.
در سیستم خانواده‌ها، وقتی چنین درخواستی ثبت شود، اطلاعات تا زمان بررسی پنهان می‌شود.
این اصل برای ما مهم است.
اگر انتخاب بین موقتاً پنهان کردن بخشی از اطلاعات و احتمال به خطر انداختن یک خانواده باشد، اولویت باید حفاظت از انسان باشد.
لازم نیست هویت واقعی‌تان را اعلام کنید
برای ارسال اصلاحیه نیازی به ساخت حساب نیست.
نیازی به نام واقعی نیست.
اطلاعات تماس اختیاری است.
بعد از ارسال اطلاعات، یک کد خصوصی دریافت می‌کنید که با آن می‌توانید وضعیت درخواستتان را دنبال کنید.
ساخت حساب خانواده هم اختیاری است و برای آن ایمیل لازم نیست.
این تصمیم‌ها اتفاقی نیستند.
کسی که درباره کشته‌شدن، بازداشت یا سرکوب حکومتی با یک آرشیو ارتباط می‌گیرد، ممکن است خودش هم در معرض خطر باشد.
سیستمی که برای چنین افرادی ساخته شده نباید اطلاعات شخصی بیشتری از چیزی که واقعاً لازم دارد مطالبه کند.
یک عکس می‌تواند بیشتر از چیزی که فکر می‌کنیم اطلاعات داشته باشد
عکس‌های امروزی ممکن است اطلاعات پنهانی در خود داشته باشند؛ از جمله اطلاعات مربوط به محل ثبت عکس.
در یک تحقیق، این اطلاعات گاهی مفید است.
اما برای کسی که عکس را فرستاده، می‌تواند خطر امنیتی ایجاد کند.
به همین دلیل حذف اطلاعات مکانی عکس‌ها در فرم خانواده‌ها به‌صورت پیش‌فرض فعال است.
پشت این قابلیت فنی کوچک یک اصل بزرگ‌تر قرار دارد:
باید سند را حفظ کرد، بدون اینکه بی‌دلیل کسی را که آن سند را فرستاده در معرض خطر قرار داد.
حریم خصوصی قبل از فرم ارسال شروع می‌شود
این نگاه فقط مربوط به فرم خانواده‌ها نیست.
برای خواندن سایت نیازی به ایمیل ندارید.
«کشتار دی ۱۴۰۴» اعلام کرده آدرس خام IP بازدیدکنندگان را نگهداری نمی‌کند. برای مقابله با سوءاستفاده از فرم‌ها، به‌جای ذخیره IP قابل خواندن، از نسخه یک‌طرفه و غیرقابل بازگرداندن آن استفاده می‌شود.
ویدیوها و پست‌های شبکه‌های اجتماعی هم خودکار بارگذاری نمی‌شوند. کاربر خودش انتخاب می‌کند چه زمانی محتوای پلتفرم خارجی را باز کند.
برای کسانی که ممکن است در شرایط حساس از سایت استفاده کنند، ابزارهای امنیتی دیگری هم وجود دارد: خروج سریع، عنوان نامحسوس برای تب مرورگر و امکان پاک کردن اطلاعات ذخیره‌شده روی دستگاه و خروج از سایت.
هیچ سیستم فنی نمی‌تواند امنیت صددرصدی را تضمین کند.
ما هم چنین ادعایی نداریم.
اما جمع نکردن اطلاعات غیرضروری اهمیت دارد.
از خانواده نمی‌خواهیم سوگش را جلوی همه ثابت کند
یکی از اصول سیستم خانواده‌ها برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد:
از خانواده نمی‌خواهیم در فضای عمومی ثابت کند که عزیزش جان باخته یا ثابت کند چه نسبتی با او دارد.
این به معنی پذیرش بدون بررسی اطلاعات نیست.
معنایش این است که راستی‌آزمایی نباید خانواده‌ای داغدار را مجبور کند مدارک هویتی، آدرس خانه، شماره تلفن یا اطلاعات بستگان زنده را در معرض عموم قرار دهد.
این اطلاعات نباید بخشی از پرونده عمومی باشند.
بین «راستی‌آزمایی» و «وادار کردن یک انسان به کنار گذاشتن حریم خصوصی‌اش» تفاوت وجود دارد.
چرا این موضوع برای چنین آرشیوی مهم است؟
آرشیوهای حقوق‌بشری با یک تعادل سخت روبه‌رو هستند.
پرونده باید آن‌قدر مستند باشد که بتوان آن را بررسی کرد.
منابع باید مشخص باشند.
ادعاها باید بررسی شوند.
اشتباه‌ها باید اصلاح شوند.
اما انتشار حداکثری اطلاعات همان شفافیت حداکثری نیست.
آدرس خانه، یک مرگ را مستندتر نمی‌کند.
هویت یک بستگان آسیب‌پذیر، اعتبار یک عکس را بیشتر نمی‌کند.
شماره تلفن، یک سند تاریخی را قوی‌تر نمی‌کند.
گاهی مستندسازی مسئولانه یعنی بدانیم چه چیزی را نباید منتشر کنیم.
آرشیو برای حقیقت است؛ اما انسان متعلق به آرشیو نیست
«کشتار دی ۱۴۰۴» تلاش می‌کند یک سند دائمی از آنچه در جریان سرکوب دی‌ماه و بعد از آن اتفاق افتاد بسازد.
اگر قرار است این سند ارزش داشته باشد، باید چیزی بیشتر از عددها را حفظ کند.
نام‌ها.
چهره‌ها.
شهرها.
داستان‌ها.
منابع.
و تفاوت میان چیزی که می‌دانیم و چیزی که هنوز نمی‌دانیم.
اما در تمام این مسیر باید یک چیز را فراموش نکنیم:
آدم‌های این آرشیو متعلق به آرشیو نیستند.
خانواده‌هایشان هم نیستند.
وقتی خانواده‌ای به ما کمک می‌کند یک اسم را اصلاح کنیم، عکسی پیدا کنیم یا بفهمیم آن انسان چه کسی بوده، سند تاریخی قوی‌تر می‌شود.
و وقتی همان خانواده می‌گوید چیزی نباید عمومی باشد، وظیفه داریم گوش کنیم.
چون حفاظت از اسناد مهم است.
اما حفاظت از انسان‌های پشت آن اسناد به همان اندازه اهمیت دارد.