Fatemeh Abbasi

فاطمه عباسی، زن ۲۱ ساله اهل اصفهان، یکی از معترضان مجروح‌شده در جریان اعتراضات ۱۹ دی‌ماه ۱۴۰۴ در اصفهان بود که پس از حدود دو ماه تحمل جراحات ناشی از اصابت گلوله، در ۲۱ اسفند همان سال جان باخت. بر اساس روایت‌های منتشرشده توسط منابع محلی و گزارش‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، فاطمه عباسی در شب اعتراضات در محدوده‌ی بلوار کشاورز اصفهان، در حال امدادرسانی به فردی مجروح بود که هدف شلیک مستقیم قرار گرفت و گلوله به ناحیه‌ی گردنش اصابت کرد. گزارش‌ها حاکی از آن است که این شلیک منجر به آسیب شدید نخاعی و قطع نخاع شد. او پس از انتقال به مراکز درمانی، نزدیک به دو ماه در وضعیت جسمی بحرانی باقی ماند تا اینکه در ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ جان خود را از دست داد. فاطمه عباسی در باغ رضوان اصفهان، قطعه ۵۲، به خاک سپرده شد. مطابق گزارش‌های منتشرشده، مراسم خاک‌سپاری او در فضای امنیتی برگزار شد و نیروهای امنیتی حضور گسترده‌ای در محل داشتند. همچنین گزارش شده است که در روز خاک‌سپاری، پدر فاطمه عباسی و برادر ۱۳ ساله‌اش بازداشت شدند؛ اقدامی که از منظر حقوق بشری می‌تواند مصداق فشار و ارعاب خانواده دادخواه تلقی شود. مطابق اصول بنیادین حقوق بشر، از جمله ماده ۳ «اعلامیه جهانی حقوق بشر» و ماده ۶ «میثاق بین‌المللی حقوق مدنی و سیاسی»، حق حیات از حقوق بنیادین هر انسان است و دولت‌ها موظف به حفاظت از آن هستند. همچنین بر اساس «اصول اساسی سازمان ملل درباره استفاده از زور و سلاح گرم توسط مأموران انتظامی»، استفاده از سلاح گرم علیه افراد غیرمسلح تنها در شرایط کاملاً استثنایی و برای جلوگیری از تهدید جدی جانی مجاز است. در مورد فاطمه عباسی، روایت‌های موجود نشان می‌دهد که او در زمان اصابت گلوله، در حال امدادرسانی و پناه دادن به مجروحان بوده و گزارشی مبنی بر مسلح بودن یا ایجاد تهدید جانی از سوی او منتشر نشده است. از منظر حقوق بشردوستانه و حقوق بشر، هدف قرار دادن فردی که در حال کمک‌رسانی به مجروحان و فراهم‌کردن پناه برای غیرنظامیان است، می‌تواند مصداق نقض حق حیات و نقض اصول حمایت از امدادرسانی انسانی تلقی شود. همچنین بازداشت اعضای خانواده در جریان مراسم خاک‌سپاری، در صورت صحت، می‌تواند در چارچوب فشار امنیتی بر خانواده قربانیان و محدودسازی حق سوگواری و دادخواهی مورد بررسی قرار گیرد. پرونده فاطمه عباسی، علاوه بر مسئله استفاده مرگبار از سلاح علیه معترضان، تصویری از وضعیت افرادی ارائه می‌دهد که در جریان اعتراضات، نقش امدادرسانی و پناه‌دادن به مجروحان را برعهده گرفته بودند و خود به هدف خشونت مرگبار تبدیل شدند.