Ayda Baraasa

سوز دی‌ماه بی‌رحم بود و هوای تهران سرد و کشنده؛ از آن سرماهایی که تا مغز استخوان نفوذ می‌کرد. از چند روز قبل، به‌ویژه در روزهای منتهی به ۱۸ و ۱۹ دی‌ماه، خیابان‌ها با فریاد و حضور معترضان چهره‌ای تازه پیدا کرده بودند. در تهرانپارس، حس غریب و در عین حال امیدوارکننده‌ای در چشم‌های مردم موج می‌زد؛ حسی از امید و تغییر، انگار این‌بار دیوار ترس ترک برداشته بود. ۱۹ دی‌ماه بود که آیدا، پا به خیابان گذاشت؛ دختر ۲۰ ساله‌ای با موهای مجعد و چشمانی نافذ، دانشجوی روان‌شناسی، دختری سخت‌کوش، بااراده، مهربان و خوش‌رو که در کنار تحصیل، به عنوان دوبلر نیز فعالیت می‌کرد و با صدایش به شخصیت‌های مختلف جان می‌بخشید. آیدا عمیقاً باور داشت که درمان روح مچاله شده‌ی یک ملت، با نسخه‌های پشت میز کلینیک‌ها شفا نمی‌یابد؛ چرا که گره‌های اصلی روان مردم، در انسداد آزادی خیابان‌ها و در گلوگاه خفقان و ناامیدی شکل می‌گیرد. آیدا برای تماشا یا از سر اتفاق به خیابان نیامده بود. او احساس می‌کرد، مردم، هم‌نسلانش و جوانان دانشگاه که درباره‌ی رفتار و روان انسان می‌آموختند، زیر فشار خفقان فرسوده شده‌اند. دوبلر بود و حالا می‌دید دنیای واقعی بیرون از اتاق ضبط نیز، به صدایی زنده نیاز دارد، پس این‌بار صدایش را از پشت میکروفون به خیابان آورد. فریادها از هر سو بلند بود؛ «مرگ بر دیکتاتور»، «جاوید شاه»، «این آخرین نبرده» و شعارهای دیگری که آسمان دودی محله‌ی تهرانپارس را می‌شکافتند. جوان‌ترها در صف‌های نخست رو به جلو حرکت می‌کردند و مسن‌ترها با نگاه‌هایی نگران اما مصمم پشت سرشان می‌آمدند. هرچه جمعیت پیش‌تر می‌رفت، ترس‌ها رنگ می‌باختند و فریادها رساتر می‌شدند. آیدا به جمعیت پیوست تا صدای کسانی باشد که دیگر توان فریاد زدن نداشتند؛ می‌خواست سهمی در شکستن سکوت داشته باشد و رؤیای فردایی بدون ترس را فریاد بزند. اما حضورش در میان جمعیت دوام چندانی نداشت. غروب ۱۹ دی‌ماه، صدای شلیک گلوله‌ها در میان فریاد معترضان پیچید. پیش از آنکه آیدا بتواند فریاد بعدی‌اش را سر دهد، سه گلوله به ناحیه‌ی گردن و گلوی او اصابت کرد. صدا و نفس او بر آسفالت سرد خیابان خاموش شد و چشمان سیاهش برای همیشه به آسمان تیره‌ی تهران خیره ماند. پیکر او پس از مرگ به دست مأموران افتاد و خانواده‌ی برآسا از همان لحظه در جست‌وجویی تلخ و فرساینده گرفتار شدند. چهارده روز تمام، پدر و مادر میان بیمارستان‌ها، مراجع قضایی و مراکز مختلف سرگردان بودند و برای یافتن نشانی از دخترشان تلاش می‌کردند. سرانجام، یک تماس کوتاه این انتظار کشنده را به پایان رساند؛ سردخانه‌ی کهریزک. دیدن پیکر آیدا برای خانواده باورکردنی نبود؛ میان هزاران جاویدنام دیگر، پوشیده در کیسه‌ای مشکی، به خانواده تحویل داده شد. بخیه‌های طولانی روی شکم و انجام کالبدشکافی در روزهای پس از مرگش، همچنین فشار بر خانواده، مطالبه‌ی مبالغ سنگین و گرفتن تعهد برای سکوت، بخشی از ماجرای پس از مرگ او بود. بعدها حکومت، نام آیدا را انکار کرد و اعلام کرد که مشخصاتی با نام و ویژگی‌های او در فهرست‌های رسمی ثبت نشده است. پیکر آیدا بدون اعلام محل دقیق آرامگاه و با حضور تعدادی از اعضای خانواده به خاک سپرده شد.