Mehdi Rakhshan Fadaei

مداد را آرام روی کاغذ می‌کشید؛ بی‌آن‌که عجله‌ای برای تمام شدن طرح داشته باشد. ساعت‌ها می‌توانست میان کوه بنشیند، دفتر طراحی را روی زانو بگذارد و با چند خط ساده، جان صخره‌ها، درخت‌ها و سکوت کوهستان را روی کاغذ بیاورد. انگار هربار که از کوه بالا می‌رفت، چیزی بیش از یک خاطره با خود به خانه می‌آورد؛ منظره‌ای که بعدها در سیاه‌قلم‌هایش دوباره نفس می‌کشید. برای او، طبیعت فقط مقصد یک صعود نبود؛ پناهگاهی بود برای اندیشیدن. کوه را فقط فتح نمی‌کرد، تماشایش می‌کرد. ساعت‌ها به بازی نور بر سنگ‌ها خیره می‌شد، شاخه‌های درختان را دنبال می‌کرد و بعد، همان منظره را با مداد روی کاغذ زنده می‌کرد. هنر برای او سرگرمی نبود؛ شیوه‌ای بود برای دیدن جهان. مهدی رخشان فدایی، متولد اول شهریور ۱۳۶۰ و اهل ساوه، مدرک کارشناسی عمران داشت و به‌تازگی در آزمون نظام مهندسی نیز نمره قبولی گرفته بود. سال‌ها برای رسیدن به جایگاهی که دوست داشت تلاش کرد و هم‌زمان، دنیای دیگری هم برای خودش ساخت؛ دنیایی که در آن علم، هنر و ورزش کنار هم نفس می‌کشیدند. در میدان مسابقه، قهرمان دو و میدانی و بوکس بود و در دل طبیعت، با کوه‌ها رفاقتی دیرینه داشت. به زبان‌های انگلیسی و آلمانی نیز تسلط داشت و هیچ‌وقت از آموختن دست نمی‌کشید. سال‌ها عضو باشگاه کوه‌نوردی فاتحان ساوه بود و سنگ‌نوردی، غارنوردی و دره‌نوردی را نیز به‌طور جدی دنبال می‌کرد. بارها مسیرهای سخت را پیمود، طناب را در دست گرفت، از دل سنگ گذشت و به قله‌هایی رسید که فتح‌شان صبر، دقت و جسارت می‌خواست. همان دست‌هایی که طناب را محکم می‌گرفت، ساعتی بعد مداد طراحی را برمی‌داشت و همان کوه را با ظرافت روی کاغذ می‌آورد. انگار میان سنگ و سیاه‌قلم، میان ارتفاع و بوم نقاشی، هیچ فاصله‌ای نمی‌دید. در عکس‌هایی که از او باقی مانده، بیشتر از آن‌که روبه‌روی دوربین بایستد، کنار کوه، میان صخره‌ها یا پشت دفتر طراحی دیده می‌شود. گاهی در سکوت طبیعت نشسته و طرحی را کامل می‌کند و گاهی به افق خیره شده است. حتی ویدئوهایی که از او مانده‌اند، بیش از آن‌که درباره خودش باشند، درباره همان جهانی هستند که دوستش داشت؛ تصویر دست‌هایی که مشغول طراحی‌اند و صدای شعری که بر آن تصاویر نشسته است. اما دی‌ماه ۱۴۰۴، نه شبیه کوهستان بود، نه شبیه جهان آرامی که مهدی سال‌ها در آن پناه گرفته بود. هجدهم دی، ساوه دیگر شهر روزهای عادی نبود. خیابان‌ها از نخستین ساعات عصر به‌تدریج پر از نیروهای امنیتی شد و اطراف میدان مخابرات به یکی از کانون‌های اصلی اعتراضات تبدیل شد. صدای تیراندازی در شهر پیچیده بود، دود و آتش در برخی خیابان‌ها بالا می‌رفت و نیروهای امنیتی با سلاح گرم به سوی معترضان شلیک می‌کردند. هم‌زمان، اینترنت و ارتباطات تلفنی به‌شدت مختل شد و بسیاری از خانواده‌ها دیگر راهی برای باخبر شدن از عزیزان‌شان نداشتند. بیمارستان‌ها نیز زیر فشار نیروهای امنیتی قرار گرفتند و زخمی‌های اعتراضات، حتی پس از رسیدن به مراکز درمانی، امنیتی برای درمان نداشتند. عصر همان روز، مهدی نیز در محدوده میدان مخابرات حضور داشت. گلوله‌ای به پایش اصابت کرد؛ همان پایی که سال‌ها او را از شیب کوه‌ها بالا برده و از دل سنگ و برف گذشته بود. با همان زخم، خودش را به بیمارستان رساند. وقتی خانواده و نزدیکانش به بیمارستان رسیدند، مهدی هوشیار بود؛ روی تخت نشسته بود. نیروهای سپاه، خانواده را از بیمارستان بیرون کردند و گفتند او را باید به اتاق عمل منتقل کنند. در بیمارستان پشت سر خانواده بسته شد و از همان لحظه، مهدی نیز از دسترس‌شان بیرون رفت. روزها گذشت و سکوت، جای هر پاسخی را گرفت. از آخرین تصویری که از مهدی در بیمارستان دیده بودند تا ده روز بعد، هیچ خبری از سرنوشت او داده نشد. آن انتظار، سرانجام پایان یافت؛ اما نه با بازگشت او، بلکه با فراخواندن خانواده برای تحویل پیکرش از کهریزک. پیکرش را از کهریزک تحویل گرفتند؛ با دست‌های بسته، با پاهای بسته و با لب‌های دوخته. دست‌هایی را بسته بودند که سال‌ها با مداد، کوه و درخت و صخره را روی کاغذ جان داده بود. پاهایی را بسته بودند که راه قله‌ها را از بر بودند و بارها سخت‌ترین مسیرها را پشت سر گذاشته بودند. اما نتوانستند آن جهان را خاموش کنند. نگاهی که هنوز میان سیاه‌قلم‌هایش نفس می‌کشند؛ در خط‌هایی که از دل سکوت کوهستان متولد شدند، در منظره‌هایی که با دقت ثبت کرد و در یاد مردی که جهان را، پیش از هر چیز، با زیبایی می‌دید. تا دماوند بر فراز ایران ایستاده است، تا رد قدم‌های مهدی بر قله‌هایی که پیمود باقی است و تا رنگ‌های نقاشی‌هایش زنده‌اند، نام او نیز زنده خواهد ماند؛ او ایران را نه‌فقط در کوه‌ها و نقش‌هایش، که با تمام جانش دوست داشت و برای آزادی همین سرزمین ایستاد و جانش را بر سر آن گذاشت.